Реформи на тајната полиција под кодно име “мачкај очи на јавност”

Македонското општество е општество кое е градено врз основа на тајни служби кои делуваат врз “внатрешните непријатели”, за што сведочи поблиската и подалечната историја. Од осамостојување навака Македонија се соочи со два скандали за масовно преслушување (2001, и бомбите 2015). Во меѓувреме претходната власт која е рефлексија на спрегата тајни служби – мафија, донесе Закон за лустрација кој селективно таргетираше неистомисленици вадејќи го нивниот наводен “валкан долен веш” од перидот на Југославија. Неколку години подоцна тогаш опозицискиот лидер сега премиер со директна намера да ги симне од власт, претходниците кои беа устоличени една деценија на власт токму поради спрегата тајни служби – мафија, го извади нивниот ептен валкан долен веш во јавност. Начинот на кој сето ова се случи нема да го коментирам, иако сметам дека служеше единствено за собирање на поени и придобивање на симпатииите од јавноста. Од друга страна пак, покрај проблематичните Пржино еден и Пржино два договори, и според содржината и начинот на кои се склучија,  со целосно отсуство на јавноста и граѓанските организации, се формираше Специјално Јавно Обвинителство за гонење токму на кривичните дела кои поттекнуваат од прислушуваните материјали. Неговото формирање се карактеризираше со мошне лимитиран мандант како временски така и  предметен. Ваквата мошне рестриктивна временска и предметна надлежност на СЈО беше јасно дека ќе се рефлектира врз нивната ефикансост, за кое во неколку наврати предупредував  (Спорни елементи на  предлог законот за Специјален Јавен Обвинител, Резултат на Договорот од Пржино, Септември, 2015 https://janalozanoska.wordpress.com/2015/09/15/%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8-%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D0%BE%D0%B4-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3-%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%82-%D0%B7%D0%B0/ ).

Во меѓувреме специјалниот преставник и експерт на Европската комисија, Рајнхард Прибе, истакнат правник, како резултат на Пржино, и притисокот на меѓународната заедница излезе со мошне технички извештај за инситуционалнитe дефекти вклучително Управата за Државна Безбедност и препораки за понатамошни инстуционални реформи во Македонија (https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/news_corner/news/news-files/20150619_recommendations_of_the_senior_experts_group.pdf). Иако овие предлози се прецизно елаборирани, сепак изостанува осврт и анализа на клучниот искориски и општетсвен контекст и реалност. Со тоа целосно изостанува и коренот на ваквите злоупотреби, што е предуслов за сериозна реформа на УБК, како јадро на злоупотреби и местенки на неистомисленици наследство од претходните владеења.

Како резултат на притисокот на ЕУ за проширување и усогласување со европското законодовство, новата демократска власт пред некој ден го објави во јавност  и го поднесе во процедура предлог законот за со кои наводно ќе се направат посакуваните реформи на УДБ. Содржината на предлог законот сама по себе нема да ја коментирам, туку ќе го коментирам контекстот и оттука вољата да се направи сериозна реформа во овој дел на македонскиот систем кој бил и ќе бидата кликата на тоталитарната матрица во Македонија. (Македонската тоталитарна матрица https://janalozanoska.wordpress.com/2015/03/11/%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%86%D0%B0/)

Донесување закони кои единствено технички ќе го регулираат делувањето на УБК која би се трансформирала во ОТА, не го затвораат прашањето на злоупотреба на тајната полиција и во иднина, и воедно излегување од рамката на мислење и делување наследена од бивша Југославија, а насочена кон таргетирање и уништување на политички неистомисленици. Законите имаат за цел да регулираат одредени области, да, но тоа не подразбира дека тие се единствената алатка во менување на реалноста и креирање демократско општество.

Навидум СЈО ја има улогата да се соочи и да ги отвори во јавност прашањата кои изостануваат, а беа обелоденети селективно со бомбите. Прашањата се: кои и според какви карактеристики се таргетираат жртвите на ваквите практики, како функционира таргетирањето, како се изведува прислушувањето и како понатаму овие материјали се користат со судските корумпирани лавирнти за целосно човечко и политичко уништување на таргетираните поединци. Сепак СЈО нема да се занимава со овие прашања, затоа што нивната улога е исклучиво правна, и се однесува на индивидуална и кривична одговорност, на оние кои се гонат.

Вакви сериозни реформи покрај целосно реформирање на правосудство и медиуми бараат и целосно јавно отварање и соочување со злоупотребите од ова и сите претходни масовни преслушувања, кои не вклучуваат само правни туку и треба да опфаќаат комбинација на правно-политички чекори на “соочување” и воедно помирување или непомирување, со еден дел од нашето блиско и далечно минато. Тоа подразбира формирање на независно комисиско тело. Тоа независно тело треба да и ги даде одговорите на јавноста, како кликата тајни служби – бирократија (донесување на закони кои имаат одговори на сите општествени прашања, пример новиот закон за реформа на УДБ) – мафија/корупција, функционира и оперира во македонски контекст.

Во меѓувреме пак се тврдеше дека 20.000 лица на јавни и државни функции, новинари, претставници на граѓански сектор и поеднци биле прислушувани. Македонија е земја со население од два милиони, помалку или повеќе, тоа претставува 10% од вкупното насление. Познато на јавноста е давањето на прислушуваните материјали од бомбите на една мала и селектирана група на поедници, кои гравитираат околу сега премирот Заев. Тие нека  претставуваат еден до два проценти на прислушуваните ,еве нека се и пет проценти, но каде се останатите пет? Дали останатите имаат право на пристап до прислушуваните материјали, и оттука право на поднесување барање за оштета како материјална така и нематеријална, во зависнот како овие материјали се користеле во нивните поединечни случаи.

Прашањето ми е каде се овие останати проценти на прислушувани кои не добија никакви информации сега и со наводната лустрација, кои немаат никаков пристап до прислушуваните материјали и оттука можност за тужење на државата и барање оштета. Селективното поделување и отварање на досиеата и од едните и од другите, имено и од Дпмне со законот за лустрација, и од СДСМ со бомбите покажува дека вољата за целосно разрешување на овој начин на фукнционирање на македонското општество кој го јаде јадрото на здраво и демократско уредување, целосно изостанува. Единствено јавно соочување преку независно комисиско тело, е лекот против ракот наречен тајни служби и нивна злоупотреба, ваквото соочување пак од друга стана ќе иницира и суштински реформи во правосудството и останатите клучни области за демократизација и борба против коурупција и непотизам. Пристапот на донесување закони единствено, кои регулираат техникалии се еден мал дел и алатка во уредувањето на областите на кои им треба сериозно реформирање. Без покренување јавна и суштинска дебата и соочување со сите злоупотреби, претставува погрешен и делумен пристап на наводно водедување реформи во овој, и сите останати круцијални области на македонското општество.

Advertisements

Рамка и спорни точки на договорот за пријателство помеѓу Република Македонија и Република Бугарија

 

 

Меѓународна рамка на градење добрососедски односи

  1. Рамка на договорот за пријателство е ООН Повелбата и Резолуција 2625 за пријателски односи на Генералнотото собрание на ООНч
  2. Основни принципи на овие документи се разрешување на конфликти и несогласувања на државите со мирољубиви средства врз принцип на почитување на суеверена еднаквост и немешање во внатрешни работи;
  3. Соработка која се однесува на меѓународен план, но и билатерален во поглед на економски, политички, правни, и прашања на клутурна соработка; наводно разрешување на историја и историски факти не спаѓа во доменот на добрососедски односи, но спаѓа во прекројување на истите, без ревизија на јавноста. Граѓаните се тие кои ги имаат наративите, наметнати историски наративи ќе создадат повеќе антагонизам отколку соработка.

 

Спорни одредби на договорот за пријателство помеѓу Македонија и Бугарија

  1. Договор за пријателство треба да говори за иднина, а не за минато. Дефинирање, бришење и редифинирање на историски факти и историја во принцип претставува мошне опасна алатка во градење на добрососедски односи посебно во контекст, кога Бугарија го оспорува постоењето на македонскиот јазик. Истото се однесува и за македонското малцинство таму;
  2. Договорот не содржи одредба која се однесува на признавање на македонскиот јазик;
  3. Договорт содржи дополнителна еднострана обврска за Македонија за немешање во внатрешни работи на Бугарија член 11 став 5. Оваа одредба реферира директно и се однесува на Уставот на Република Македонија. Истиот договор во член 8 став 2 упатува на формирање на заедничка Комисија за историја и образование за како се вели “за да придонесе за објективно и засновано на автентични и на докази засновани историски извори, научно толкување на историските настани”. Сево ова во меѓусебна корелација од една страна на договорот и член 11 став 5 со член 8 став 2 и од друга со Уставот во целина и посебно со член 49 од истиот, ги прави не само проблематични туку и нецелисходни овие решенија на договорот за пријателство. Нецелисходни поради фактот што Македонија на член 49 за грижа околу малцинството во соседните земји има додадено амандман токму околу немешање во внатрешните работи на земјите каде ова малцинство се наоѓа.

Колективна Амнезија

Не постои ништо пострашно од заборавот, а посебно кога заборавот е колективен. Заборав  помешан со лажен ентузијазам за наводното ослободување од подземниот и надземниот монструм олицетворен во владеењето на Груевски. Чудовиште кое сеуште е повеќе од живо и присутно дури и во најнезначајните сегменти на општеството, да не зборуваме за оние значајните како самата партија, со чиновниците кои извршуваа наредби дадени од Груевски и фамилијата, а сега се претставуваат како реформатори, судството, медиуми итн. Груевски и ДПМНЕ создадоа бирократија, чиновништво, и целосно го одзедоа интегритетот на праводсудството како последна нишка на контрола на власта, со што продолжи и се продлабочи трендот на послушничко судство   кое делува по наредба. Создаде идеологија на омраза и поделеност, која не се разбива ниту преку ноќ, ниту со апсолутна победа на избори, туку со систематски чекори и зафаќање со суштинси прашања.

Апсолутната победа на локалните избори на постоечката владеачката коалиција го опи мнозинството партиски членови и активисти кои се задоволија со некои мали или поголеми позиции и фотељички, и целосно заборавија дека на нашето општество му е потребна една поинаква терапија, од победа на избори. Лекувањето коешто може единствено да го оживее парализираното и  со сепса зафатено општество кое ја јаде сржтта години и децении наназад се нарекува – правда.  Но, истите тие партиски членови и граѓански активисти опиени и понесени, не разбираат дека ваквиот ѓомити херојски и ослободувачки конструиран наратив, е не само празен но и е мошне опасен. Опасноста произлегува од тоа што таквиот наратив, не соодветствува со реалноста, но има за цел да создаде некоја друга реалност која пак не е во согласност со колективното сеќавање и индивидуалните човечки судбини. Наратори пак на колективното сеќавање кое исто така е конструкуција се токму оние чиишто човечки судбини на различни нивоа директно или индиректно беа погазени и потолчени. Наратори на колективното сеќавање и соочување со блиското минато, најмалку треба да се оние кои се устоличени во фотељи во моментов. Овие структури имаат одговорност единствено да го организираат, олеснат и  да го поддржат правниот процес против челниците на партијата, чиишто обвиненија чучат во СЈО, додека истите си бркаа избори. Понатаму имаат обрврска и должност да организираат, олеснат и отпочнат поширок правно политички процес  на соочување со поблиското минато и сите оние кои на еден или друг начин го поддржале монструмот, преку послушност и спроведување на наредби заради лична корист. Ваквото соочување е болно и тешко но е единствениот начин да се постигне катарза и да се продолжи понатаму. Тоа се прави преку дијалог, широка дебата и обесштетување на сите оние кои изгубија достоинство, беа прогонети, подложени на физичка и ментална тортура, на кои преку инстурираните судски случаи и лавиринти им се нанесоа психички трауми и кои материјално беа оштетени на ваков или онаков начин. Тоа е единствената терапија, терапија на отворено зборување и соочување која на долг рок ќе создаде општество кое ќе може да застане на здрави нозе, се друго е една голема лага.

Балкански шпионски интриги наместо стабилна надворешна политика

 

Македонија има отворени надворешно политички прашања со сите соседни држави. Сериозни надворешни прашања кои имаат импликации во градењето и оддржувањето на солидна и стабилна надворешна политика.  Од осамостојувањето Македонија се обидува за жал неуспешно да се афирмира како значаен фактор на регионално ниво, притоа  губејќи визија како треба да изгледа надворешна политика на една мала држава со отворени прашања со соседните земји. Единствена визија на македонската надворешна политика е влегувањето во НАТО и ЕУ. Иако практиката покажува дека тоа е невозможно под услови кои опфаќаат употреба на нашето уставно име, сепак креаторите на македонската надворешна политика во континуитет немаат визија и храброст да се излезат од празната реторика за влез во ЕУ и НАТО. Наместо македонската надворешна политика да бара алтернативи и ги вклучи во таквото обликување своите внатрешни карактеристики, останува залепена за америчките интереси од една страна, и од друга интересите на некои од западно европските земји. Независна држава подразбира независна и стабилна надворешна политика, а не сервилност. Секако надворешната политика е одраз на внатрешната, и во услови на целосен колапс и гнилост на системот како резултат на мафијашко кланско владеење, кое го карактеризираше претходниот режим не може да се очекуваат некакви брилијантни чекори во поглед на надворешна политика.

Доколку новата Влада има за цел да воспостави демократија и владеење на право навистина, треба сериозно да се зафати со надворешната политика во барање на алтернативи и промовирање не само на билатерално ниво, туку  и мултилатерално ниво. Само на тој начин се создаваат пријатели на долг рок. ЕУ и НАТО се мултилатерални организации и институции, но нашето присуство како рамноправна членка нема да се случи во блиска иднина, во таа насока единствена мултилатерална организација останува ООН. Македонската надворешна политика отсекогаш била заложник на билатерални односи, наместо јакнење на својата мултилатерала. Но тоа, е друго прашање на анализа.

Со Србија  прашањето е билатерално. Целосното повлекување на персоналот од амбасадата и ставањето на кључ на амбасадата е мошне сериозен чекор кон Македонија и има за цел и претавува мерка на “reprisal”. Прашањето е на што? Дипломатски односи се базирани на пропорционалност  и репроцитет пред се, и затворањето на амбасадата претставува пропорционален чин со тврдењата (доколку точни) на разузнавачки активности кон амбасадата.  Дури американците во услови на присуство во небезбедни земји од Блискиот исток или останати региони, не ставаат кључ на амбасада иако има закана за нивната сигурност. Затворањето на амбасадата подразбира целосно прекинување на дипломатски односи. Тоа е апсурдно бидејќи со Србија  не само што не  поврзува  блиското минато и географската блискост,  не поврзуваат многу интимни, човечки односи кои постојат и се негуваат.

Од друга страна зачудувачки е што македонската влада излезе со одговор 24 часа по обвинувањата, и после 24 часа се воспостави директна комуникација помеѓу премиерите на двете земји резултирајќи со мошне општи точки на согласност кои ништо конкретно не значат. Некои од точките се веќе опфатени со Виенска конвенција на дипломатски односи, посебно грижа и заштита за дипломатските претставништва дури и во случај на целосно напуштање на истите.

Но, да се вратам на прашањето затворањето на амбасада  кое е “reprisal”, но  за што? Иако имаше шпекулации за поддршката и гласањето за влез на Косово во УНЕСКО од страна на Македонија, затворањето на амбасадата не е пропорционално со таквото наводно афирмативно гласање на Македонија. Тоа се решава со протестна нота. Секакво несогласување се решава со протестна нота, или евентуално повлекување на амбасадор, а не целосно затворање на амбасада.  Оттука вистинските прашања и контекст изостануваат од целиот случај. Што доведе до еднострано затворање на амбасадата и прекинување на дипломатски односи помеѓу Србија и Македонија? Дали во Македонија постојат безбедносни ризици? Дали навистина има причини и показатели за подземни шпионски интриги и незаконски дејствувања на територијата на Македонија?.

Најзачудувачки во целата ситуација е целосниот дебакл на  македонските новинари и медиуми кои не се ни обидоа да постават некои прашања  во контекст, туку единствено си препишуваа вести и соопштенија. Во некои случаи се расфрлаа со шпекулации, и дури грешно се повикуваа на конвенции и меѓународни договори. Ако целта на новинарите и медиумите е да информираат, квалитетно  притоа отварајќи прашања кои не се очигледни за сите, што ги прави македонските новинари новинари?  За жал ништо! И, ова е еден од аспектите за кој македонското општество треба итно да се зафати. Како јавноста ќе знае дали повторно е заложник на шпионски интриги и подлабок раздор со нашиот северен сосед ако новинарите, не се оние кои ќе ги поставаат прашањата во перспектива и ќе ги донесат од подземјето и тајност во јавност и на виделина. Драги македонски новинари/новинарки преиспитајте си ја вашата етика и улога во општетсвото, редно време е.

 

Македонија – земја на лажен мултикултурализам (осврт кон предлог Законот за јазиците)

Јазикот е основната алатка на мислата. За Арент, говорот кој се остварува преку јазикот на политичката заедница на која и припаѓаме, заедно со делувањето е суштината на нашите права и воедно правда и еднаквост. Сум замината од Македонија заради репресивноста на предходниот режим и непостоењето на виситинска политичка заедница, режим кој не само успеа да ме прогони, туку се осигура дека никогаш нема да се вратам. Но тоа е друго прашање.  Во таа насока, јас не сум личноста која е чувар на јазикот. Но од друга, страна пак за мене најсилната врска со Македонија е токму јазикот кој го говорам, и преку кој идеално треба да сум поврзана со мојата политичка заедница каква и да е таа, а е далеку од идеална, но и тоа е друго прашање. Таа врска е нераскинлива, и секој што е надвор од својата политичка заедница тоа го знае.

Најпрвин, донесување на предлог-Закон за јазиците по скратена постапка за наводно унапредување на правата на граѓаните освен мнозинската група, сметам дека е лага. Донесување на ваков комплексен Закон по скратена постапка без јавна дебата, кој ќе има финансиски и практични импликации во сите сфери на општеството и системот, и кој наводно не е во судир со Уставот (иако сметам дека има точки кои се неуставни, и може да се побијат)  е мошне проблематично. Нашето општество е општество кое е не само длабоко поделено, и со длабоки рани, но сеуште крвари и е на пат сериозно да зафати сепса. Македонското општество е општество кое е поделено по политичка, етничка, национална, социјална и секаква останата поделба која може да ви падне на ум, дури и најбаналната. Воопшто не е спорно дека донесување на Закони за унапредување на јазични права во демократски и здрави општества во кои постојат реални услови, и по исцрпни дебати и консултации со јавноста се целта на мултикултурализамот,  но и отвореност кон останатите групи во општеството.

Во услови  пак на длабоко поделено општество без притоа да застане да здрави нозе и помири, и без најпрвин да се зафати со суштинско разрешување на криминалите сторени од највисоки политички преставници, воспоставување на владеење на правото и враќање на довербата во судската, законодавната и извршната власт приоритетно донесување на ваков комплексен Закон е повеќе од спорно.

Донесување на ваков закон подразбира широка јавна дискусија со вклучување на разни експери и познавачи на уставно право, јазични права, образование и култура администрација, линвисти, книжевници, припадници на сите заедници и јазици кои се говорат во Македонија, зошто тоа се подразбира под мултикултурализам. Промовирање на широка употреба на албански, да не речам неговото туркање како официјален јазик во Македонија, не може да биде на сметка на македонскиот и на сметка на јазиците на помалите заедници. Македонија според Уставот е мултикултурна, мултиетничка и мултинационална. Македонија не е бинационална и биетничка. За жал, Охридскиот Рамковен Договор е прв таков обид да ја конструира Македонија како бинационална држава.  Овој предлог-закон служи за таа цел исто така, а не во правец на промовирање на мултикултурализам, што е спротивно на тврдењата на власта.

Лично застрашувачки со предлог-Законот е тоа што има за цел да ја микро-регулира реалноста во секој сегмент, а тоа во перспектива подразбира и промена на Уставот. Второ, загрижувачки е што овој предлог-Закон предвидува формирање на Агенција за стандардизирана употреба на албанскиот јазик. Не сум запознаена дали со Законот за употреба на македонскиот јазик (најдов некоја стара верзија од 1998) тоа е предвидено воопшто или другите заедници имаат ваква Агенција. Затоа е неоходно споредбено и истражувачки да се проследи ова прашање, а не лета кон неговото усвојување.

Мултикултурализмот служи на целта кога општеството ќе се помири, ќе ги разреши сите претходни криминали, ќе се промовира отчетност и одговорност како приницип на работа на сите политички субјекти и кога ќе се креираат услови во реалноста за тоа. Во Македонија малтене секоја област е сегрегирана од образование до администрација и овој Закон има за цел да ја продлабочи таа сегрегација. Оттука за каков мултикултурализам станува збор? Мултикултурализам подразбира отвореност и квалитетни политики кон сите групи во општеството, а не промовирање на една за сметка на сите останати.

 

ПРОГОН!

Крвјосано зајдисонце,

утробата со сатар

ни ја распараа

крв,

темноцрвена крв,

како вино

од сопствените лози

на рацете им прокапа,

капка по капка

Кап.

Кап.

Кап,

прокапа цела,

засушена како младеж,

трага запечатена, запишана,

во историјата ќе остане.

Да слушнат новите,

дека од огништитата

не сотреа,

од лозата своја,

од мајчиниот ни јазик,

нас, керќите и синовите

свои не отсекоа.

Таа, лозата се исуши,

Друго и не можеше да биди,

грозје за вино долго време

не раѓаше.

Огреа сонце повторно,

Потоа дожд заплиска,

ја изми крвта,

од крвјосаното зајдисонце,

Повторно сонце,

Почна да гали,

Таа лозата,

таа ластегарката,

Зелени ливчиња роди,

Но, оние што не прогонија,

огништата што ни ги одземаа

и, зборовите што ни ги скастрија

зборови од крв проплукаа

боја на виното

од, таа лозата

што роди.

ДЕ-ЛЕГИТИМИЗАЦИЈА НА ЗЛОТО

Македонија е во бездна. Целосен пад на системот– политички, правен, социјален, економски без постоење на политичка заедница и автентичен граѓански отпор, кој ќе се спротистави критички  на континуираниот терор и шизофренија.  Македонија не е во криза! Реторика која е особено  драга  на интелектуалните аналитички кругови, притоа намалувајќи го значењето на  реалната и потресна состојба во државата, која со децении е заложник на “елитите” . Сега веќе кулминирајќи во целосен пад на систем. Од осамостојувањето досега,  никој и никогаш не презема одговорност за бројните злодела  поврзани со владеењето. За постојаната корупција, непотизам,  лошата приватизација, лошото владеење во континуитет кое ги игнорира во постојаност јавните и општите интереси и е его/етно и националистички фокусирано.

Злото во Македонија не е демонско ниту митско, туку е реално и постоечко зацементирано во подземјето криминално, а олицетворено преку политичките елити. Полтичките елити  кои и покрај злоделата на масовна корупција и преслушување, свесно урнисување на правниот и уставен систем во континуитет се амнестираат и рехабилитираат меѓусебно.  Ниту еден политички актер на висока државна и партиска функција досега нема понесено ниту морална, политичка и криминална одговорност. На оваа практика мора да се стави крај. Изборите беа најлошото сценарио кое ги легитимизираше повторно, оние кои не смееше да се легитимизираат. Покрај ДПМНЕ И ДУИ, овде влегува и Заев и неговата мошне лоша и штетна стратегија за доаѓање на власт. По објавувањето на дел од прислушуваните материјали и придобивајќи дел од граѓанскиот сектр кој никогаш не се ослободи од ниско партиските интереси наметнати и од едните и другите, Заев не само што седна да преговара со сторители на наводни масовни злодела туку и ги легитимизираше.  Преговарајќи за суштински прашања (Договорот од Пржино) кои ја засегааат целата држава и се од јавен интерес, и без притоа вклучвајќи ги граѓаните и претставниците на различните интересни групи. Заев го легитимизираше злото преку барањето за одење на избори, и преку правење коалиција со довчерашните соработници на Груевски.

Во целтата состојба на општа амнестија и рехабилитација, а за цел доаѓање на власт, не може да се поставуваат платформи и агенди од албанскиот блок (кој до вчера му беше соработник и десна рака на Груевки) како легитимни. Ова од прични што мора да се бара одговорност и од ДУИ, а не да се поштеди врз основа на етничка припадност, пртиоа претставувајќи се како легитимна страна со поставување на националистички агенди. Контекстот и временската рамка на ваквите барања не дозволуваат нивно спроведување особено заради нивниот суштински карактер. И, тоа во услови кога вистината и одговорноста (политичка и кривична) околу прислушувањето комплетно изостанува. Избегнување на одговорност неможе да претставува основа за воведување суштински промени во Република Македонија. Промени не се прават под закана и уцена и  во целосно антагонизирано и поларизирано општество. Македонија е повеќеетничка, повеќекултурна и повеќенационална. Во таа смисла повеќејазичност во правец на официјална употреба, е возможно единствено кога ќе се утврди вистината, околу корупцијата и прислушувањето, и кога ќе се достигне одреден степен на помирување. Во такви услови официјална повеќејазичност ќе служи на целта за градење заедничко општество, солидарност и разбирање. Во услови кога претставува изговор за избегнување одговорност и повторно легитимизирање на дел од албанскиот блок, ќе биде опасна алтка во рацете на елитите кои веќе долго време ја држат во заложништво земјата, без притоа справувајќи се со реалните и горливите прашања со кои се соочуваат сите граѓани.

Единствено преку де-легитимизација на злото (кое претставува комбинација на правни и политички мерки) е возможно  да се направи исчекор напред, доколку тоа не се случи Македонија е на пат да потоне како Титаник. Делегитимизација на злото опфаќа пред се:

  1. Соочување со  блиското минато.
  2. Суштинско справување со коорупцијата и прислушувањето без разлика на етничка основа, а не наводно и имагинарно гонење кое е надлежност на СЈО на коешто мандатот му истече. И, кое за жал не успеа никакви суштински чекори во гонењето да преземе, дел заради лошата поставеност, дел заради корумпираното судство.
  3. Формирање на специјални независни комисии и работни тела кои ќе имаат за цел утврдување на фактичката состојба поврзана со прислушувањето (составени од странски експерти).
  4. Целосно департизирање на судството;
  5. Недвосмислено гонење на сторителите на овие дела/или јавно соочување и амнестирање доколку тоа се договори од сите страни, без можност за извршување на политички и јавни функции. Запленување на имот противправно стекнат.
  6. Обзнанување на вистината околу масовното прислушување и корупциските скандали.

Единствено под вакви околности, агенди и платформи, би имале смисла и би претставувале прифатливи и легитимни барања на дел од албанскиот блок,  кој беше довчерашен соучесник во злото, против кое навдно Заев и СДСМ се кренаа, а за жал го легитимизираа од вакви или онакви интереси.

US and EU on immigration Substantive differences

Statelessness and rightlessness is the most challenging question of 21st century and Hannah Arendt was more than right in her analysis which may be found in the Origins of Totalitarianism the chapter on Perplexities of the Rights of Man. She wrote: “Their plight is not they are not equal before law, but that no law exists for them; not that they are oppressed but nobody wants to oppress them.“

How this applies to the current situation and especially to US and EU immigration policies and why there is a substantive difference between both.

Trump is ultrapopulist and that is clear. The latest executive ban on immigration portrayed that. Trump signed and promoted this ban, even though knowing or at least the circle around him being aware that this can undergo judicial review and thus might be halted. In that sense, US is still democracy because has judiciary with integrity who can place under scrutiny the decisions of the President himself. Despite the fact that this ban is discriminatory and arbitrary to its core, the judiciary had a saying on its apparently illegal and illegitimate nature, thus suspending it temporarily while other legal measures are being examined for preventing this ultrapopulist step.

However, on the other side of the Atlantic things aren’t smooth at all. For more than four years now I claim that EU is becoming more and more xenophobic and nationalistic. I find more hypocritical and therefore dangerous of Trump’s ultrapopulism EU’s conduct in relation to the growing number of refugees. Why I say this?

The utmost danger with EU is that it hasn’t introduced such a ban overtly but covertly, while acting under cover and pretext of values and ideals of  unity and etc. The other day I had an argument with the AFP editor for Central America. He was with fiercely claiming that EU is still based on solidarity and values. On the other hand, I was with intense reluctance claiming that EU is xenophobic and nationalistic like never before. And I will point out why.

The most obvious example is the EU-Turkey agreement on resettlement of irregular migrants (no definition what this entails) which was agreed in March 2016 behind closed doors. Basically EU is paying to Turkey to settle the so-called “irregular migrants”. There two very problematic aspects of this agreement. One in terms of legal qualifications, and second the context itself which reinforces its illegality and illegitimacy.

This agreement exists in form of a statement which is very unclear and obscure in terms of legal criteria and timeline of application. Apart of i illegality of such an agreement, taking into consideration the overall context makes it not only illegal but illegitimate as well. Turkey reperesents de facto and de jure autocracy (with indeterminate derogation of minimum human rights guarantees), this was apparent even when the agreement was agreed upon, and nowadays even more clear. Turkey or its government is constantly oppressing and suppressing its own citizens through various measures and actions. This in continuity entails arbitrary curtailment of right to life, illegal detentions, torture, severe restrictions of freedom of speech and movement and many others serious and massive violations of human rights. In that sense, how the “irregular migrants” find safety or safe haven in Turkey when the whole country and majority of its citizens (pro-democratic) is in terror and control is not quite clear. Is it EU outright financing the most apparent autocracy and is EU breaching the absolute principle of “non-refoulment”, is something that European Court of Justice or European Court on Human Rights should answer but they are all silent.

ПРЕКУ “РЕЖИМОТ”

Режим не се бутка на избори.  Посебно не,  во услови кога земјата е целосно суспендирана држава, со газен устав, со ултра корумпирано и прислужничко судство и со непостоечки медиуми кои работат по принцип на нарачки и цензурирања и самоцензурирања. Режим можеби се бутка со масовни политички протести кои имаат силна семантика, неприкосновена акција и степенот на опресија го надминува прагот на секаква рационализација, кој воедно резултира во неконтролиран гнев. Режим не се бутка со шаренијада, фејсбук смешка револуција и позирања, но тоа е тема на друга анализа.

Режим не се бутка на избори, затоа што пред се не постојат минимални демократски услови за такво нешто во моментот. Од тој аспект, одење на избори за цел буткање на Груевски, е најочајното сценарио кое можеше да и се случи на Македонија, затоа што шансите се  и тоа големи, дека ДПМНЕ одново и скоро легитимно ќе се зацементира уште еден мандат и за век и веков. Во таа насока, згрозувачки се фејсбук лобирањата и хајката кон Левица што т.н. активисти борци за човекови права ја прават, а се со цел да ја принудат фејсбук и пошироката заедница да гласа за СДСМ.

Да се потсетиме истите оние СДСМ кои потпишаа капитулација во облик на Договорот од Пржино и преговараа за нешто што нема преговори – односно масовното прислушување. Имено, СЈО е  патката која се користи од страна на СДСМ, за наводната легитимност и успешност на овој Договор. СЈО абер нема да проработи суштински, дел заради лошата поставеност, дел поради немањето услови за тоа, во принцип сведувајќи се единствено на добар ПИАР. Ако сите се “крстат” во СЈО, тогаш немаше да ги видиме истите оние кои треба да седнат во обвинителни клупи на изборни листи. Така што да не се лажеме, најпаметно.

Ако активистите за човекови права навистина сакаат демократија, тогаш треба да повикаат на граѓанска непослушност и бојкот на избори, затоа што пред се нема предусллови за тоа, а не за гласање на помалото зло од двете постоечки. Тоа би била успешна стратегија, во услови кога двете најголеми партии се во принцип соработници иако изледаат навидум антагонизирани, а не одење на избори. Избори кои е многу веројатно дека може да ги зацементираат ДПМНЕ повторно. И, тогаш што правиме? Во такви услови треба да се најде виновник за целосниот пораз. А виновникот би била Левица со измислување на секакви причини зошто не треба да се гласа за оваа опција. Иако се далеку од совршена опција и партија, сепак на луѓето од Левица треба да им се честита за храброста и истрајноста, да излезат на избори кога веќе режимот ѓомити ќе се бутка на избори, и воведат свежина во македонската политичка септичка јама која со децении е заложник на реториките и делата на ДПМНЕ И СДСМ. Посебно треба да им се честита заради фактот што покажаа принципиелност, и не влегоа во предизборна коалиција со СДСМ, која безкрупулозно меѓудругото го изманипулира и уништи малку од малку автентичниот отпор  кој во минатиот период се формираше.

Оттука, истите оние активисти за човекови права, кои треба најповеќе од се да го почитуваат правото на слободен избор, посебно кога станува збор за право на глас, измислија “илјада зошто” не треба да се гласа Левица, притоа не бирајќи ниту средства ниту зборови.   Истите оние активисти и т.н. борци за човекови права кои треба најповеќе да почитуваат и прифатат плурализам на мислења и ставови, иако во Македонија нема предуслови за такво нешто во моментот, тие се оние што треба да ги створат или најмалку поттикнат. Но напротив, тие се однесуваат со истата тоталитарност и кусогледост со кој режимот против кој наводно се борат се карактеризира. Долу Тоталитаризмот!

Turkey – eyes wide shut!

Four years ago I wrote an article in Macedonian published in the Macedonian daily newspaper “Dnevnik” with the same title, but instead Turkey my focus then was on Syria. In that time when rest of the world or Europe was in deep ego-euro-centric sleep, I wrote about the massive violations of human rights in Syria and consequences for the European continent especially for my native Macedonia, referring on the responsibility we all have towards our fellow-man sufferings. Two years later, the broader Europe and my native Macedonia were faced with choices that only confirmed my fears of Europe becoming extremely xenophobic and nationalistic, and especially portray the ineffectiveness of the international community and the system for collective security in enforcing and maintaining peace.

Four years later in Turkey the same scenario is ravaging. The comparison between Syria and Turkey is inevitable because of many similarities and links that these two closely related cases share. Even though initially would seem that Erdogan’s regime (relation to ISIS, being a NATO member) is positioned differently from Assad’s still there is no much difference in terms of how they operate in their autocratic ruler-ship involving violence, oppression and fear. A complete suppression of every “democratic” or “rational” segment’s on various levels: media, judiciary and academia and institution of total “darkness”.

The same Syrian scenario is about to ensue if not already happening in Turkey and the question that is tormenting me is – where is the international community? Where is NATO? Where is EU? And where is the UN? Aren’t they especially EU and UN concerned about “human rights” and the “values” they are protecting? The values that I am not completely certain ever exist or existed in the deeply politicized EU? The situation in Turkey is not an “internal matter” any more, and it cannot be internal matter with the ongoing numerous extrajudicial killings, illegal detentions and illegitimate restrictions and limitations on rights and freedoms. The announcement for the suspension of the European Convention of Human Rights because of the proclamation of “state of emergency” is illegal and illegitimate, and this is the segment that EU should pronounce and denounce as well since few years ago itself as sui-generis entity accessed to the European Convention on Human Rights. States by proclaiming “state of emergency” (including France) cannot automatically suspend whole Convention but should apply the criteria set out by Article 15 and the case law of the European Court for Human Rights, which sets checks and balances for the rights and freedoms not to be discretionary violated in these circumstances. The states might derogate but not completely suspend the Convention. This derogations must be proportional to the situation, and must not in any case affect the right to life (which they are before and after with the arbitrary and extrajudicial killings), the absolute prohibition on torture and no punishments without law i.e. non-retroactivity of laws.

It is obvious that EU is in abyss, but is it at least going to try to reinvent itself even if it’s needed to play the role of an “zombie”, and pronounce on the situation in Turkey and most importantly take up a proactive role? Or is going to remain with “eyes wide shut” to another Syrian scenario enrolling speedily and with no control, sweeping whole Europe up?